Ити сыл Ил Түмэҥҥэ хомуньуустар күүстээх фракцияны тэрийбиттэрэ. 2020 сыл РФ Конституциятыгар уларытыылары киллэриини бырачыастыыр куоластааһын үрдүүрүн ситиспиттэрэ (дойдуга иккис миэстэ — 40,65%). 2021 сылга Госдума депутаттарын быыбарыгар эмиэ кыайбыппыт…
Куличкин чиэһинэйин, көнө сүрүннээҕин туһунан кинини кытта алтыспыт дьон бары билэллэр. Маннык биир чахчы. Кини бастакы сэкиритээр Виктор Губаревы кытта 23 сыл бииргэ үлэлээбитэ. Биллэн турар, Виктор Николаевичка утарсааччыларбыт да, бэйэбит да өттүбүтүттэн тэмтэритэ сатыыр судургута суох кэмнэр эмиэ бааллара. Вячеслав, бэрт уһуннук иккис сэкиритээрдээбитэ, онон балаһыанньаны туһанан, аҕа табаарыһын туоратыан сөп этэ. Ол гынан баран, сорох оҕуруктаах өйдөөхтөр оннооҕор баартыйа конференцияларыгар тиийэ кигэ, үктэтэ сатаабыттарын ылымматаҕа. "Вячеслав - ураты көнө майгылаах, биир сүрүннээх киһи. Мин киниэхэ олус махтанабын», - диэн биһиэхэ, реском аппараатын үлэһиттэригэр, Виктор Николаевич элбэхтэ эппиттээх.
Биһиги лидербит ыараханнык ыалдьыбытыгар кинини Москваҕа диэри кими да атыны буолбатака, чуо Вячеслав эрэ арыаллыырыгар көрдөспүтэ. Киниэхэ муҥура суох итэҕэйэрэ. Москваҕа көтөр билеттэр ылыллыбыттарын кэнниттэн быраастар Виктор Николаевич айанныыр кыаҕа суох диэн бэрт ыарахан быһаарыыны ылбыттара…
Өрөспүүбүлүкэ коммунистара, Вячеслав Куличкины кытта өр сылларга бииргэ үлэлээн кэлбит дьон кинини сиэрдээх, принципиальнай, тулуурдаах, кылаабынайа — үтүө, аһаҕас, көнө майгылаах киһи быһыытынан билэллэр.
Кинини бастакы сэкирэтээринэн талбыт күннэрин өйдөөн кэлэбин. 2026 сыл тохсунньу 30 күнүгэр КПРФ Саха сиринээҕи рескомун III пленума этэ. Куоластааһын түмүгүнэн «утарбыт» уонна «туттуммут" суоҕа, Саха сирин бары муннуктарыттан кэлбит коммунистар биир санаанан талбыттара уонна дохсун ытыс тыаһынан Вячеслав Семеновиһы эппиэтинэстээх дуоһунаһынан эҕэрдэлээбиттэрэ.
Ол пленумҥа КПРФ Саха сиринээҕи рескомун өссө түөрт сэкирэтээрэ талыллыбыта: Иннокентий Васильев, Айаан Васильев, Дмитрий Шарипов уонна Игорь Бугаенко. Оттон Иннокентий Романов өссө 2025 сыллаахха олунньуга КПРФ Саха сиринээҕи рескомун идеологияҕа сэкиритээринэн талыллыбыта.
Геннадий Зюганов өрөспүүбүлүкэ уҥа флангаҕа сылдьар партийнай тэрилтэтэ үтүө, сиэрдээх буолуу идеалларын иһин көхтөөх охсуһууну салҕыаҕа диэн эрэлин биллэрбитэ. Хомуньуустар саҥа көлүөнэлэрэ, бастатан туран, КПРФ эрэгийиэннээҕи салаатын сэкирэтээрдэрэ, урукку лидердэр — Артур Алексеев, Александр Гаврильев, Виктор Губарев өрө көтөхпүт кыһыл знамяларын салгыы ылан, чиэстээхтик, ыарахаттартан чаҕыйбакка улуу сыалга дьулуһуохтара.
Онтон ыла Вячеслав уонна кини хамаандата сылайары аахсыбакка үлэлииллэр.
Ол курдук, быйыл олунньуттан КПРФ Саха сиринээҕи рескомун бастакы уонна иккис сэкирэтээрдэрэ Вячеслав Куличкин уонна Иннокентий Васильев КПРФ райкомнарыгар уонна горкомнарыгар Мэҥэ-Хаҥалас, Амма, Таатта, Чурапчы, Үөһээ Бүлүү, Бүлүү, Сунтаар, Ньурба, Нам, Хаҥалас, Горнай, Уус-Алдан улуустарыгар, ону таһынан промышленнай куораттарга-Мирнэй, Ленскэй, Нерюнгри, Алдан уо.д. а.бөлөҕүнэн тиийэн практическай көмөнү оҥорор буолбуттара.
Өрөспүүбүлүкэ партийнай тэрилтэлэригэр кэнники кэмҥэ үлэ тэтимирбитин бэлиэтиэм этэ. Холобур, Горнай улууһун Бэрдьигэстээх с. В.И. Ленин уонна И. В. Сталин бюстара үөрүүлээх быһыыга-майгыга аһыллыбыттара. Ньурба куорат уонна Ньурба улууһун Чаппанда сэлиэнньэтин хомуньуустара сири-уоту тупсаҕай оҥорууга уонна ыраастааһыҥҥа субуотунньуктары ыыттылар.
Бу күннэргэ КПРФ Уус-Алдан райкомун бастакы сэкиритээрэ Геннадий Оллонов уолаттарын кытта Харага Төрдө диэн сиргэ баар Аҕа Дойду Улуу сэриитин кыттыылаахтарыгар аналлаах өйдөбүнньүккэ күн уотуттан иитиллэр прожектордары туруорбуттар. Билигин хараҥа буолла да саха буойуннарыгар пааматынньык сырдатыллыбытынан барар. Маны тэҥэ Геннадий Оллонов кэргэнин Татьянаны кытта кулун тутарга Бороҕоҥҥо 18 улуустан түмсүбүт 100-чэкэ уол уонна кыыс кыттыылаах буулдьанан ытыыга өрөспүүбүлүкэтааҕы күрэхтэһиини тэрийбиттэрэ.
Партия рескомун сэкиритээрэ, юрист идэлээх Дмитрий Шарипов Вячеслав Куличкин салалтатынан сыралаахтык үлэлиир. Быыбар хампаанньатын тэрийэр үлэ барыта кини нөҥүө ааһар.
Кэнники ыйдарга рескомҥа элбэх ыччат кэлэр-барар. Бу эмиэ Вячеслав Куличкин уонна Дмитрий Шарипов таһаарыылаах үлэлэрин түмүгэ. Дьокуускайга комсомоллар бастакы сүһүөх тэрилтэлэрэ тэрилиннэ.
Өрөспүүбүлүкэҕэ коммунистар ыытар үлэлэрин барытын ааҕар кыах суох. Онуоха КПРФ Саха сиринээҕи рескомун практическай көмөтө билиннэ дии саныыбын. Вячеслав Семенович кэккэ райкомнарга, горкомнарга уонна бастакы сүһүөх тэрилтэлэргэ сылдьан санаа түһүүтэ суоҕун бэлиэтии көрбүтүн табаарыстарыгар үөрэ-көтө тоһоҕолоон бэлиэтээтэ. Уопсайынан, өрөспүүбүлүкэҕэ партийнай үлэ балаһыанньатын бастакы сэкирэтээр куһаҕана суох курдук сыаналыыр. Биллэн турар, итэҕэстэр бааллар, бастатан туран — партияҕа ылыы мөлтөхтүк барар, усунуоһу олох үчүгэйдик хомуйбаппыт, ити барыта туоратыллар кыахтаах.
Вячеслав Куличкин уонна кини улуустардааҕы хамаандата бастатан туран кулууптарга, бибилэтиэкэлэргэ нэһилиэнньэни кытта көрсөллөр, оскуолаларга уонна детсадтарга педколлективтары, балыыһаларга медиктэри, сэрии оҕолорун уонна ыччаты кытта кэпсэтэллэр…
- Рескомҥа, райкомнарга уонна горкомнарга нэһилиэнньэни уонна партактивы кытта көрсүһүүлэргэ этиллэр биир да этиини болҕомтото суох хаалларар сатамматын быраабыла оҥостуохха. Ону олоххо киллэрэр эбээһинэстээхпит, - диэн Вячеслав бары таһымнаах партийнай тэрилтэлэр сэкирэтээрдэриттэн ирдиир.
Тыа хаһаайыстыбатын тэрилтэлэригэр эрэ буолбакка, промышленнай тэрилтэлэр үлэһит кэлэктииптэригэр сылдьан Саха сирин коммунистарын лидерэ КПРФ линиятын тутуһары кытаанахтык ирдиир: "Биһиги олоххо-дьаһахха сиэрдээх буолууну туруулаһабыт! Норуот былааһын иһин! Бэйэбитин харыстаммакка, норуот интэриэһин турууласпыппыт, туруулаһабыт, туруулаһыахпыт!»
Вячеслав Куличкин Саха сирин коммунистарын лидерин эппиэттээх дуоһунаһыгар бастакы кыайыытынан Ленин болуоссатын туруулаһыыга ситиһиитин ааҕыахха сөп. 2026 сыл олунньу 13 күнүгэр буолбут Дьокуускай куорат суутугар туруорсуутунан Ленин болуоссатын Өрөспүүбүлүкэ болуоссатыгар уларытан ааттыыры утарбыта уонна бастакы инстанцияҕа дьыаланы кыайбыта.
Ыам ыйын 20 күнүгэр СӨ Үрдүкү суута Дьокуускай куорат суутун бу быһаарыытын көтүрбүтэ. Онуоха Вячеслав тиһэҕэр тиийэ киирсэргэ быһаарыммыта уонна Владивостокка Тохсус кассационнай суукка апелляциятын биэрбитэ.
Бу суут от ыйын 8 күнүгэр Дьокуускайга Ленин болуоссатын өрөспүүбүлүкэ болуоссатыгар уларытан ааттыыр туһунан айдааннаах мөккүөр хаамыытын тосту уларытта. Владивосток судьуйалара Дьокуускай гордуматын уонна Дьокуускай куорат уокуруктааҕы дьаһалтатын «кыайыытын» сотон таһаарбыттара. Дьыала судьуйалар атын састааптарыгар СӨ үрдүкү суутугар саҥа апелляция көрүүтүгэр ыытылынна.
КПРФ албакаата этэринэн, бу түһүмэҕи Вячеслав Куличкин кыайда, оттон бу мөккүөр өрөспүүбүлүкэ Үрдүкү суутун салалтатын өттүттэн харгыстааһын, куруубай кэһиилэр баалларын арылхайдык көрдөрдө.
— Кассационнай суут бу мөккүөрү быраап хонуутугар төннөрдө. СӨ Үрдүкү суутун Административнай коллегиятын бэрэссэдээтэлэ уонна судьуйалар бэйэлэрэ таһаарбыт уураахтарын аппеляцияҕа бэрэбиэркэлиир балаһыанньалара — бу суут быраабын төрдүттэн кэһии. Апелляция быһаарыыта көтүрүлүннэ, ол аата манан мөккүөргэ бүтэһиктээх быһаарыы ылылла илик. Иннибитигэр СӨ Үрдүкү суутугар саҥаттан киирсии күүтэр, биһиги онно толору бэлэммит.
Вячеслав Куличкин бу күннэргэ улуустарынан элбэхтик айанныыр, тыа сирин үлэһиттэрин кытта көрсөр, кэлэр быыбарга хомуньуустарга тоҕо куоластыахтаахтарын өйдөтөр. КПРФ эрэ норуот интэриэһин көмүскүүр, атын баартыйалар бары - «Биир Ньыгыл Россия» хос моонньохторо: ЛДПР, «Саҥа дьон» уонна “сиэрдээхтэр”. Былаас баартыйата модьуйуутунан куоластыыллар. Өссө төгүл албыннатар табыллыбат. Быыбардааччылар олигархтар кланнарын туһаларыгар үлэлиир албын партияларга куоластаатахтарына, дойдубутун, Россияны, бүтэһиктээхтик суох оҥоруохтара.
Госдума коммунист-депутата Сергей Левченко тохсунньу 30 күнүгэр Саха сирин партактивын иннигэр тыл этэригэр эмиэ итини тоһоҕолоон бэлиэтээбитэ. Онно Россияҕа анал байыаннай дьайыы ыытыллар кэмигэр сылга ортотунан 45-тии киһи долларовай миллиардер уонна миллионер ахсаана эбиллэн иһэрин сөҕө истибиппит. Оччотугар аан дойду үрдүнэн сэрииттэн ас таһаарынааччы төһө буолуой?!
— Госдумаҕа 90-с сыллардааҕы бандьыыттар приватизацияларын түмүктэрин хаттаан көрөр сатамматын туһунан сокуон барыла ылылынна. Онно кимнээх куоластаатылар? “Биир Ньыгыл Россия”, ЛДПР, “Саҥа дьон” уонна “сиэрдээхтэр”. Кинилэргэ итэҕэйэр табыллыбат! Чуо кинилэр ирдэһии болдьоҕун олохтуур сокуон барылын ыллылар — судаарыстыбаннай уонна муниципальнай бас билииттэн тахсыбыт баайга-дуолга 10 сыл. Утары КПРФ фракциятын депутаттара эрэ куоластаатылар, - ити курдук Вячеслав Куличкин бу күннэргэ былаас партиятын уонна кинилэр хос моонньохторун дьиҥнээх сирэйдэрин төрөөбүт Уус-Алданын улууһун быыбардааччыларын иннилэригэр тыл этэригэр саралыы тарта.
Салгыы Вячеслав Семенович Суоттуур палаата чахчыларын аҕалбыта. 80 тыһыынча кэриҥэ ахсааннаах сэбиэскэй предприятиелар, тэрилтэлэр уонна учреждениелар Чубайс приватизациятынан суох оҥоһуллубуттар. “Дойдубутун таҥнаран, тэрилтэлэри дьиҥнээх сыаналарын үс бырыһыаныттан итэҕэһэ суох сыанаҕа чэпчэкитик атыылаабыт, приватизацияны ыыппыт дьону биһиэхэ тоҕо эрэ реформатордар диэн ааттыыллара", — диэн Геннадий Зюганов эппитин санатта.
Бүгүн Чубайс, Касьянов, Христенко, Кох, сүүһүнэн миниистирдэр, губернатордар, мэрдэр, о.д. а. хас да көлүөнэ сэбиэскэй дьон үлэлээн мунньубут норуот баайын уоран-халаан баран билигин кыраныысса таһыгар байан-тайан олороллор.
— Быыбардааччылар Госдума депутааттарын мандааттарын хомуньуустарга биэрдэхтэринэ, национализациялааһын туһунан сокуону ылынар туһугар кыаллары барытын оҥоруохпут. Айылҕа баайа, стратегическай суолталаах, ол иһигэр хостуур предприятиелэр, собуоттар уонна фабрикалар олигархтарга буолбакка, судаарыстыба уонна норуот бас билиитигэр киириэхтээхтэр, — диэн Вячеслав Куличкин бэлиэтээн этэр. - Бүгүн ньиэп, гаас баайдаах дойдуга бэйэбит бензини да оҥорон таһаарар кыаҕа суох балаһыанньаҕа тиэртилэр.
Оттон билиҥҥитэ “биир ньыгыллар” бу дьоһун суолталаах сокуон барылын туох иһин аһарбаттар. Оннооҕор арҕаа дойдуларга, Британияҕа, Германияҕа, АХШ, Францияҕа уо.д. а. дойдуларга көдьүүһэ суох тэрилтэлэри национализациялыыллар. Онно национализацияны экономика салааларын чэбдигирдэр механизм быһыытынан тутталлар.
КПРФ Саха сиринээҕи рескомун бастакы сэкиритээрэ Вячеслав Куличкин ас-үөл, күннэтэ туттуллар табаардар сыаналара үрдүү турарыттан дьиксинэрин биллэрэр. Бу күннэргэ сонуннары киэҥник тарҕатар ситимнэргэ Усуйаана улууһун Депутатскай бөһүөлэгэр килиэп сыаната 380 солк. тиийбитин иһитиннэрдилэр! Дьокуускай маҕаһыыннарыгар дьон биир тыһыынча солкуобайга тугу да атыылаһар кыахтара суох буоллаҕына, хоту дойду туһунан этэ да барбаккын, онно сыана киин куораттааҕар хас да төгүл үрдүк эбээт. Атын дойдуларга сыананы сүрүннүүллэр, оттон биһиэхэ онно ким да кыһаллыбат. Ол түмүгэр Саха сирин олохтоохторо, ордук тыа сиригэр, быстар дьадаҥытык олороллор.
Госдумаҕа КПРФ фракцията сыананы сүрүннүүр туһунан сокуон барылын үс төгүл киллэрбиттэрэ. Ол эрээри түөрт партия — «Биир Ньыгыл Россия», ЛДПР, «Саҥа дьон» уонна “Сиэрдээхтэр” — утарбыттара.
— Саха сирин олохтоохторо үөрэх боппуруостарыгар мэлдьи улахан болҕомтолорун ууран кэллилэр, - Вячеслав Куличкин төрөөбүт улууһун быыбардааччыларыгар туһаайан тоһоҕолоон бэлиэтээтэ. — Ол эрээри быйылгыттан уопсай орто үөрэҕи, эмиэ былаас баартыйатын «көмөтүнэн» көтүрдүлэр. Билигин учууталлар үс үөрэнэр оҕолор оскуолалар рейтиннэрин түһэрэллэр диэн 15-16 саастаах оҕолору оскуолаттан үүрэ сатыыллар.
Нобелевскай лауреат Жорес Алферов, философскай наука доктора Олег Смолин, педагогическай наука доктора, МГУ профессора Иван Мельников, историческай наука кандидата Дмитрий Новиков курдук бас-көс дьон бэлэмнээбит “Үөрэх — барыбытыгар” сокуон барылын хаһыс да сылын аһарбаттар.
“Биир Ньыгыл Россия”, “Саҥа дьон”, “Сиэрдээх Россия - кырдьык иһин” соторутааҕыта абитуриеннар орто анал үөрэх төрүтүгэр үрдүк үөрэх кыһаларыгар киирэр усулуобуйаларын уларытар сокуон барылын Госдумаҕа киллэрбиттэрин туһунан киэҥник сырдатыллыбатаҕа. Сокуон барылынан, орто анал үөрэх выпускниктара киирии экзаменнары БКЭ көрүҥүнэн туттарыахтаахтар. Билигин кинилэри куонкуруһунан сүүмэрдээһин үрдүк үөрэх кыһата олохтообут экзаменнарыгар олоҕуран ыытыллар. Кылгастык эттэххэ, БКЭ икки төгүл улаатар.
Өйдүүргүт буолуо, 2025 сыл тохсунньуга Федерация Сэбиэтин бэрэссэдээтэлэ Валентина Матвиенко «дойдуга үрдүк үөрэхтээх дьон аһара элбээтэ. Оробуочай идэлэргэ болҕомто туһаайыллыахтаах” диэбитэ. 2025 сыл кулун тутарга өссө маннык тылласпыта: «Дойду бары муннугуттан Москкаҕа, Санкт-Петербурга, Казаҥҥа ыччат үрдүк үөрэҕи ылаары мустар. Маанык соругу туруоруохайыҥ: дьиэлэригэр үөрэнниннэр» (регионнарга үрдүк үөрэх кыһаларыгар).
Салгыы Вячеслав Куличкин эттэ: "Биһиги, коммунистар, маннык сокуону көҕүлээһини киһи сөбүлэспэт алҕаһа эбэтэр соруйан оҥоруу дии саныыбыт. Тохсунньу бүтүүтүгэр Госдумаҕа КПРФ фракцията БКЭ икки төгүл үрдэтии боппуруоһугар “төгүрүк остуолу” ыыппыта. Онно Геннадий Зюганов олох сөпкө эппитэ: "Аан дойду үрдүнэн холобур буолбут классическай нуучча-сэбиэскэй оскуола баарын тухары дойдубут күрэстэһэр кыаҕын самнарар соругу олоххо киллэрэр кыахтара суох. Ол иһин уһулуччулаах педагога суох хамаанданы хомуйан, сүүнэ харчыны төлөөн, 1945 с. ыам ыйыгар Улуу Кыайыыга сирдээбит, аан бастаан космоска тоҕо анньан тахсар, гражданнары көмүскүүр бастыҥ социальнай систиэмэни тэрийэр суолга аҕалбыт оскуоланы суох оҥорорго холоноллор».
...Мин Вячеслав Куличкины өссө карьерист буолбатах диэн ытыктыыбын. Кини төрөөбүт дойду уонна боростуой киһи интэриэһин көмүскүүр сүрүн сыаллаах компартияҕа бэриниилээхтик, ис дууһатыттан сулууспалыыр. Кини биир сүрүннээх, бигэ тыллаах дьиҥнээх коммунист.
Соторутааҕыта Гагарин аатынан Дьокуускайдааҕы типография производственнай отделын сэбиэдиссэйинэн өр сылларга үлэлээбит, Саха сирин коммунистарын өрдөөҥү доҕоро Вера Манько (манна даҕатан эттэххэ, кини — КПРФ өйөөччү) Вячеслав Куличкины Ил Түмэн култуураҕа уонна СМИ-ри кытта сибээскэ сис кэмитиэтин бэрэссэдээтэлинэн талбыттарын истэн Саха сирин коммунистарыгар барыларыгар Белоруссияттан улахан эҕэрдэтин ыыппыта уонна биһиги бастакы сэкирэтээрбит туһунан уот харахха маннык суруйбута: "Вячеслав Куличкин-модун күүс! Төһө да балачча эдэр буоллар, бэл, быстах көрсүһүүлэргэ, хам-түм кэпсэтиилэргэ кини ис кыаҕа, көнө сүрүнэ, ыраас сиэрэ-майгыта өтө көстөрө».
Кырдьык, бэс ыйын 18 күнүгэр Ил Тумэн XIХ пленарнай мунньаҕар Саха сирин коммунистарын лидерэ, СӨ норуодунай депутата Вячеслав Куличкины Ил Түмэн Култуураҕа уонна СМИ кытта сибээскэ сис кэмитиэтин бэрэссэдээтэлинэн талбыттара. Кырдьыгын эттэххэ, биһиги, бииргэ үлэлиир дьоно, киниэхэ долгуйбуппут. Тоҕо? Тоҕо диэтэххэ, саҥа дуоһунаһыттан туоратыахтара диэн куттаммакка, бу күн иннинэ, бэс ыйын 17 күнүгэр пленарнай мунньах бастакы күнүгэр Айсен Николаев оҥорбут бырабыыталыстыба 2025 сыллааҕы үлэтин отчуоттуур дакылаатын сиэрдээхтик кириитикэлээбитэ.
Вячеслав Куличкин экономика, социальнай политика, доруобуйа харыстабылын, үөрэх, дьиэ-уот тутуутун уонна анал байыаннай дьайыы кыттыылаахтарын өйөөһүн эйгэлэригэр отчуоту ырытан туран, өрөспүүбүлүкэ нэһилиэнньэтэ ааспыт сылга олоҕо-дьаһаҕа тупсубатаҕын тоһоҕолоон бэлиэтээбитэ. Аһынан-үөлүнэн хааччыллыы туһунан чопчу чахчылары аҕалбыта: оҕуруот аһын, эти, үүтү, хортуоппуйу олохтоох оҥорон таһаарыы былааннара туолбатахтар.
Биһиги сырьеттан тутулуктаахпытын ыйбыта, хостуур промышленность нолуоктан киирэр дохуот 70-тан тахса бырыһыанын биэрэрин, оттон сырьену таҥастааһын өрөспүүбүлүкэ тас өттүгэр ыытылларын бэлиэтээбитэ. Вячеслав Семенович отчуокка бэриллэр сыыппаралар уонна дьиҥ көрдөрүүлэр икки ардыларыгар араастаһыы элбэҕин бэлиэтээбитэ. Ону тэҥэ Арктика оройуоннарыгар авиабилет сыаната үүнэ-тэһиинэ суох үрдүү турарыгар, нэһилиэнньэ тыа сириттэн тэйиитигэр болҕомтону туһаайбыта. Сыана, тарыып улаатар, дьадайыы намтаабат. Социальнай өттүнэн тэҥэ суох буолуу күүһүрэн иһэр. Онон КПРФ фракцията уураах бырайыагын утарарын бэлиэтээн эппитэ.
Киэһэ "Биир Ньыгыл Россия” депутаттара Вячеслав Куличкин кандидатуратын туоратарга быһаарбыттара биллибитэ. Ол эрээри нөҥүө күн сарсыардатыгар тоҕо эрэ санааларын уларыппыттар этэ. Арааһа, федеральнай сокуон быһыытынан биир сис кэмитиэт салайааччытын миэстэтэ КПРФ-га бигэргэтиллибититтэн буолуо.
Вячеслав Куличкин кандидатуратын спикер Алексей Еремеев билиһиннэрбитэ. Вячеслав Семенович 1970 сыллаахха Уус-Алдан оройуонун Бороҕон нэһилиэгэр төрөөбүтэ. Саха судаарыстыбаннай университетын уонна Нуучча инновацияларын университетын «Политическай технологиялар» программанан бүтэрбитэ. Саха Өрөспүүбүлүкэтин Ил Түмэнин IV уонна VI ыҥырыыларын норуодунай депутатынан талыллыбыта, быйыл кулун тутарга VII ыҥырыы депутатын боломуочуйатын бигэргэппитэ.
Коммунист кандидатуратын биһиги соһуйуопут иһин, бастакы вице-спикер Александр Жирков кытары өйөөбүтэ. Куличкин икки үрдүк үөрэхтээх буоларын санаппыта уонна халбаҥнаабат санаалааҕын бэлиэтээбитэ. “Маннык киһи бэйэтин позициятын халбаҥнаабакка туруулаһар буоллаҕына, ким да онтон ночоотуруо суоҕа", - диэн тоһоҕолоон бэлиэтээбитэ.
Ол түмүгэр Вячеслав Куличкиҥҥа депутаттар бары кэриэтэ куоластаабыттара, ким да утарбатаҕа, түөрт киһи туттуммута. Бу күн Ил Түмэн депутаттара Вячеслав Куличкины КПРФ фракциятын салайааччытынан бигэргэппиттэрэ.
Парламент салайааччылара коммунистары мээнэҕэ өйөөбөтүлэр дии саныыбын. Кинилэр Артур Алексеев, Александр Гаврильев уонна Виктор Губарев курдук сүдү дьону кытта өр сылларга бииргэ үлэлээбит Куличкин чиэһинэйин, көнө сүрүнүн, тулуурун билэллэр. Кинилэр мындыр дьон эбээт, онно сыыһа-халты туттубатахтара.
Саха дьоно-сэргэтэ, ордук тыа олохтоохторо, Куличкины кыһалҕалаахтары өйдүүр, истэр, аһынар дьоҕурун иһин ытыктыыллар. Мин, реском хамаандатын бары чилиэннэрин курдук, кинини кытта командировкаҕа сылдьарбын сөбүлүүбүн. Кини массыынаны эҥкилэ суох ыытарын сэргэ бэртээхэй кэпсээнньит, ырыаһыт, көрү-нары тардааччы, биир тылынан эттэххэ, кинини кытта сырыыларга дуоһуйа күлэн, кэпсэтэн, суолу билбэккэ хаалаҕын…
Вячеслав Куличкин көҥүл тустууга ССРС спордун маастара уонна спорт национальнай көрүҥнэригэр РФ спордун маастара буоларын чугас дьоно эрэ билэбит. Оттон ити эмиэ элбэҕи этэр.
Вячеслав Ил Түмэн сис кэмитиэтин бэрэссэдээтэлин дуоһунаһыгар бигэргэппиттэригэр, кэргэнигэр Сахайаанаҕа уонна оҕолоругар Мичийэҕэ, Айталга уонна Күннэйгэ аҕалара дьэ сөптөөх хамнаһы аҕалыыһы диэн үөрбүппүт. Биһиги харахпыт ортотугар улааппыт Куличкиннар оҕолоро муораҕа биирдэ да сылдьыбатахтара. Үһүөн өйдөөх, суобастаах, үлэһит дьон буола улааппыттарыттан олус үөрэбит.
Вячеслав оҕолорун ситиһиилэринэн чабылана-киһиргэнэ сылдьыбат. Мин балтым игирэ оҕолорун туһунан ирэ-хоро кэпсээбиппэр, Вячеслав Семнович оҕолорун туһунан аҕыйах тылы эппитэ.
- Мин бэйэм кэммэр икки сыл Сэбиэскэй аармыйа кэккэтигэр сулууспалаабытым, онон уолум эмиэ төрөөбүт дойдутугар ытык иэһин төлүүргэ быһаарынарыгар сабыдыаллаабытым. Билигин РФ Сэбилэниилээх Күүстэригэр суһал сулууспаны барар, — диэн Вячеслав Семенович кэпсээтэ.
Оҕолор бары үчүгэйдик үөрэммиттэр, ордук кыргыттар төрөппүттэрин туйгун сыаналарынан үөрдэллэр. Кытай уонна английскай тылларыгар улахан дьоҕурдаахтар. Быйыл кыра кыыс Күннэй оскуоланы үрүҥ көмүс мэтээлинэн бүтэрдэ. Кини аттестатыгар барыта туйгун сыана кэккэлэспит.
Ыстатыйабын түмүктүүрбэр Вячеслав Куличкин норуоттан тахсыбыт буолан, хас биирдии кыаммат, кырдьаҕас, инбэлиит, тулаайах оҕо, элбэх оҕолоох, кыаммат ыаллар бырааптарын иһин хорсуннук охсуһар, үтүө суобастаахтык үлэлиир. Хомойуох иһин, кини курдук сырдык дьон билиҥҥи кэмҥэ аҕыйах. Онон Госдумаҕа Вячеслав Куличкин курдук буулаҕа санаалаах, киэҥ көрүүлээх дьону талыахха!
КПРФ иһин — норуот баартыйатын иһин! Саха сирин коммунистарын лидерэ Вячеслав Куличкин иһин!
Галина МОХНАЧЕВСКАЯ.
SakhaKPRF.ru