Информация о материале

Автор: Пресс-служба Якутского рескома КПРФ

Категория: Главные новости

Создано: 01 сентября 2014

Виктор Губарев: “Кырдьыгы, дойду, өрөспүүбүлүкэ интэриэһин

туруулаһыы, дьон олоҕун чэпчэтии – мин аналым”

Саха сирин коммунистарын лидерэ, Ил Түмэн бэрэссэдээтэлин солбуйааччы

Виктор Губаревы кытта олоҕун, үлэтин-хамнаһын туһунан сэһэргэһии

Sakhakprf.ru

Биһиги дьиэ кэргэммит уонунан сыл

“чымыдаан үрдүгэр” олорбута

—

Виктор Николаевич, биһиги ааҕааччыларбытыгар эйигин киһи быһыытынан билиһиннэриэхпитин баҕарабыт. Эн ханна төрөөбүккүнүй, төрөппүттэриҥ туох дьон этилэрий?

— Мин сэрии бүппүтүн кэнниттэн түөрт сыл буолан баран,  1949 сыл сэтинньи 6 күнүгэр төрөөбүтүм. Бииргэ төрөөбүттэр төрдүөбүт: үс уол, биир кыыс. Мин иккис оҕо этим. Ийэм, Васса Ивановна Петренко, — доннааҕы казачка, 1925 сыллааҕы төрүөх. Аҕам, Николай Кузьмич Губарев, — Аҕа дойду Улуу сэриитин  кыттыылааҕа, 1923 сыллааҕы төрүөх. Кини оскуоланы бүтэрээтин кытта Кыһыл Армия кэккэтигэр ыҕырыллыбыта.

Ийэлээх аҕам Бакуга билсибиттэрэ. Онно таайым олорбута. Ийэм киниэхэ көмө-тирэх буола үлэлии тиийбит. Мин төрөппүттэрим 60 сыл кэриҥэ иллээхтик ыал буолан олорбуттарын астына бэлиэтиибин.

Биһиги, оҕолор, ийэлээх аҕабыт сылаас тапталларыгар бигэнэн улааппыппыт. Ийэ элбэх балыстаах-бырааттаах буолан, кинилэри көрөн дьиэҕэ олорбут, онон, хомойуох иһин, орто оскуоланы да бүтэрбэтэх. Мин санаабар, ийэм курдук минньигэстик ким да астаабат. Биһиги куруук аһыыр астаах, таҥнар таҥастаах этибит. Кини үчүгэйдик иистэнэр, баайар, биир тылынан эттэххэ, сатаабата суох этэ. Биһигини үлэҕэ такайбыттарыгар, билиигэ-көрүүгэ тардыһарга үөрэппиттэригэр мин төрөппүттэрбэр махтана саныыбын. Кинилэр үтүөлэринэн биһиги бары төрдүөн үрдүк үөрэхтэммиппит, сорохторбут икки хос.

Олох кырабытыгар ийэбитин кытта дьиэҕэ олорбуппут, аҕабыт тимир суолу тутууга электричэстибэни киллэриигэ прорабынан үлэлээбитэ. Биһиги дьиэ кэргэммит уонунан сыл “көлүөһэ үрдүгэр” олорбута: сыл аҥара биир сиргэ, салгыы эмиэ сыл аҥара атын сиргэ – сүрүннээн Пермь, Самара, тимир суол тутуллар атын уобаластарыгар.

Биһиги дьиэбит вагон этэ. Сорох сыл үс-түөрт оскуолаҕа үөрэнэрим. Биллэн турар, ардыгар ол кэккэ уустуктары үөскэтэрэ, атын өттүттэн – дойдубутун үөрэтэр-билсэр кыаҕы биэрбитэ. Ол иһин отой кыра сааспыттан өссө элбэҕи билэр, саҥаны арыйар баҕа санаа үөскээбитэ, мэлдьи ханна эрэ айанныырга дьулуһарым.

Биһиги улаатарбыт саҕана, төрөппүттэрбит биир сиргэ олохсуйарга быһаарыммыттара. Таганрог куоракка көһөн тиийбиппит. Онно аймахтарбыт олорор этилэр – ийэм убайа аах. Төрөппүттэрим тиһэх күннэригэр диэри онно олорбуттара.

— Эн олоҕун суолун рабочайынан саҕалаабытыҥ.

— Ахсыс кылааһы бүтэрэн баран Таганрог куорат 18 № профессиональнай-техническэй училищетыгар үөрэнэ киирбитим. Рабочай идэни баһылыахха наада этэ. Токарь уонна слесарь идэтигэр үөрэммитим. Икки сыл күнүскү өттүгэр профтехучилищеҕа үөрэммитим, киэһээтин рабочай ыччат оскуолатыгар үөрэхпин салҕаабытым. Училищены бүтэрэн баран “Красный гидропресс” собуокка үлэлээбитим.

Баччааҥҥа диэри собуот сыта, тимир сыта сүрэҕим-быарым ортотунан ааһар. Собуот ааныттан саҕалаан туох эрэ умсугутуулаах ураты эйгэ баар диэн өрүү саныырым. Кырдьыга да онно кэлэктииппит олус иллээх этэ. Хомойуох иһин, бүгүн үгүс собуоттар сабыллан тураллар, орпуттара урукку кыахтарыгар ырааҕынан тиийбэттэр.

Хас да сыл собуокка үлэлээбитим кэннэ, армияҕа ыҥырыллыбытым. Сулууспам кэнниттэн Таганрокка “Красный котельщик” собуокка үлэлээбитим. Манна даҕатан эттэххэ, Нерюнгритааҕы ТЭЦ “Краснай котельщикка” оҥоһуллубут хочуолунан үлэлии турар. Баҕар, онно мин оҥорбут турбам эмиэ баара буолуо.

— Баччааҥҥа диэри үлэлии турар дуо?

— Үлэлии турар! Билигин, биллэн турар, собуот хочуоллары оҥорбот. Хомойуох иһин, собуот билигин бытовой техниканы оҥорууга көспүтэ.

Дьылҕа бэлиэтэ

— Эн Улуу Өктөөп бырааһынньыгын иннинээҕи күн төрөөбүккүн. Бу дьылҕаҥ бэлэҕэ дуо?

— Кырдьык, итинник этиэххэ эмиэ сөп. Мин дьылҕабар махтана саныыбын, Улуу Өктөөбүр туругурдубут идеологиятын, коммунистическай өйү-санааны кытта сибээстээх уопсастыбаннай-политическай үлэҕэ олохпун анаан кэллим.

Биллэн турар, өйбүн-санаабын тутан, ситэн-хотон баран ону толору ылыммытым. Оҕо сылдьан патриотическай хабааннаах оонньуулары сөбүлүүрүм. “Саллаат” бөҕөлөөх буоларым. Ону бэлиэтии көрөн, ийэм миэхэ эппитин өйдүүбүн: “Эн, арааһа, байыаннай эбэтэр салайааччы буолуоҥ – эн хамаандаҕа тардыһаҕын”...

Олоххо, кырдьык, оннук буолбута.  Чехословакиятааҕы событиелар буолбут сылларыгар, 1968 сыллаахха, сэбиэскэй армия кэккэтигэр ыҥырыллыбытым. Дагестаҥҥа сулууспаны барбытым. Бэркэ сулууспалаабытым, биэрбит андаҕарбын чиэстээхтик толорбутум дии саныыбын.

Ученияҕа биир нэдиэлэ иһигэр икки төгүл званием үрдээбиттээх: младшай сержант, сержант, онтон старшай сержант буолбутум. Онно “В.И. Ленин төрөөбүтэ 100 сыла” мэтээлинэн наҕараадаламмытым. Сыл аҥара эписиэр дуоһунаһыгар взвод хамандыырын быһыытынан сулууспабын барбытым. Онон ийэм хайдах эрэ сөпкө таайбыт дии саныыбын.

— Оттон Черскэйгэ хайдах кэлбиккиний?

— Армия кэнниттэн собуокка төннүбүтүм. Ол эрээри ханна эрэ барар,  ис кыахпын арыйар, тургутан көрөр баҕа санаа миигин үүйэ-хаайа туппута. Дьэ, ол баҕа санаабын толорор кыаҕы дьылҕам миэхэ бэлэх ууммута.

Собуокка биир сыл үлэлээн баран, убайбар хоту барарга быһаарыммытым. Улахан убайым Валера Ригатааҕы авиационнай училищены “управление авиационным движением” идэлээх үөрэнэн бүтэрбитэ, полярнай авиацияҕа Аллараа Халымаҕа Черскэйгэ үлэлээбитэ. Онно олохсуйбута – ыал буолбута, оҕолоро төрөөбүттэрэ.

Оччолорго Халымаҕа киһи мээнэ барбат этэ — пропуск ураты режимэ баара, онуоха эбии полярнай авиация улахан куонкурстаах этэ. Оттон мин авиационнай үөрэҕим суоҕа, токарь, слесарь этим, ол эрээри миэхэ ыҥырыы кэлбитэ.

Черскэйгэ 1972 сыл муус устар 12 күнүгэр, Космонавтика күнүгэр  Москва-Черскэй быһа рейсинэн көтөн кэлбитим. “Ил-18” самолеппут Халыма мууһугар олорбута. Ол күнтэн ыла Саха сиригэр мин саҥа олоҕум саҕаламмыта. Черскэй тэтимнээх олоҕор оннубун түргэнник булбутум. Оччолорго 21 эрэ саастааҕым.

Халыма-Индигиир авиапредприятиетыгар слесарынан, хочуолунайга хачыгаарынан, слесарь-сантехнигынан үлэлээбитим. Оччолорго Хоту сиргэ уопсай үөрэх оскуолатыгар ССРС ханнык баҕарар үрдүк үөрэҕин кыһатыгар киирии экзаменнары туттарыахха сөп этэ. Мин ол быраабы туһанан Киев университетын философскай факультетыгар экзамен туттарбытым. Үс кууруһу бүтэрбитим.

Үрдүк үөрэх кыһатыгар үөрэнэр эдэр дьоҥҥо барыларыгар үөрэх уоппуската бэриллэрэ, айанын ороскуота толуйуллара.

Билигин ол суох. Ыччат үксэ үөрэҕин иһин төлүүр. Үрдүк үөрэҕи ылыан баҕарар ыччакка сэбиэскэй кэмҥэ курдук судаарыстыба суотугар босхо үөрэнэр кыаҕы бириэххэ, ол кэнниттэн ылбыт идэтинэн үлэнэн хааччыйыахха.

— Компартияҕа ханна киирбиккиний? Партияҕа киһини мээнэ ылбаттар этэ дии.

—Армияҕа сылдьан 20 сааспар партияҕа кандидат буолбутум. Онтон “Красный котельщик” собуокка үлэлии сылдьан киирбитим. Партийнай мунньах үлэлиир сыахпар станок үлэтэ тохтоон турдаҕына быстах сынньалаҥ кэмигэр буолбута. Хайдах эрэ ураты долгутуулаах түгэн этэ, бииргэ үлэлиир доҕотторум сирэйдэрин утары көрөн туран: “Партия Устаабын кытаанахтык тутуһуом, мин өйүм-санаам, олоххо көрүүм онно сөп түбэһэр. Кырдьык иһин охсуһуу, дойдум, норуотум интэриэһин туруулаһыы — мин аналым,”— диэн эппиппин бу курдук өйдүүбүн.

Ол мунньахха миэхэ бастакы партийнай сорудаҕы биэрбиттэрэ — быыбар хампаанньатын саҕана Таганрог хас да уулуссатын агитациянан хабарга. Сорудахпын олус эппиэтинэстээхтик ылыммытым: агитатор быһыытынан ол учаастакка олорор хас биирдии дьиэ кэргэни, быыбардааччыны кытта сирэй көрсүбүтүм. Онтон ыла олоҕум тухары партия сорудахтарын толорууга ураты болҕомтону ууран кэллим.

Комсомольскай эдэр сааһым

—Эдэр киһи, Халымаҕа кэлээт да, арааһа, сүрүн үлэҥ таһынан уопсастыбаннай үлэҕэ көхтөөхтүк ылсыбытыҥ буолуо?

—Биллэн турар. Мин уопсастыбаннай үлэҕэ улаханнык тардыһарым. Армияҕа сырыттахпына хомсомуол тэрилтэтин сэкирэтээринэн талбыттара. Халыма-Индигиир авиапредприятиетын хомсомуоллара бэйэлэрин сэкирэтээрдэринэн талбыттара.

Авиапредприятиеҕа элбэх эдэр пилоттар уонна авиатехниктар үлэлииллэрэ. Хомсомуол тэрилтэтигэр учуокка икки сүүстэн тахса киһи турара.

Олох күөстүү оргуйара. Ыччат комсомольскай экипажтарын, биригээдэлэрин тэрийэрбит, олор ыккардыларыгар социалистическай күрэхтэһиилэри көҕүлүүрбүт. Ыччаппыт үрдүк үөрэх кыһаларыгар киирэллэригэр көмөлөһөрбүт, кэргэннэрин үлэнэн хааччыйарбыт, олорор дьиэни туруорсарбыт, олохторун-дьаһахтарын оҥостоллоругар көмө-тирэх буоларбыт. Кулууп, спорт саалата хаһан да кураанах буолбата. Кэнсиэр, араас күрэхтэһии тиһигин быспакка ыытыллара.

Черскэйгэ сэбиэскэй кэмҥэ 12 тыһыынча кэриҥэ киһи олорбута, билигин 5 эрэ тыһыынча хаалла. Зеленай мыс порда, модун кыахтаах автобаза ньиргийэн олороро. Авиакомпания көтөр ыырын далааһына сөхтөрөрө. Биир күн экипааһы кытта Киевкэ, Ленинградка, Архангельскайга, Мурманскайга, Владивостокка, Хотугу Муустаах акыйаан киэҥ ньууругар, о.д.а. хайысхаҕа көтүөххэ сөп этэ. Мин хомсомуол сэкирэтээрин быһыытынан ыччат-комсомольскай экипажтарын кытта ханна баҕарар көтөрүм көҥүл этэ.

Полярнай түүн усулуобуйатыгар уонна навигация кэмигэр үөскүүр уустук түбэлтэлэргэ эрэллээхтик үлэлииллэрин хааччыйарга, судаарыстыба үрдүк квалификациялаах полярнай летчиктары бэлэмнээн таһаарыыга улахан болҕомтотун уурара. Оччолорго оннооҕор: “Полярнай летчигы бэлэмнииргэ летчик бэйэтин ыйааһынын саҕа көмүһү ороскуоттуохха наада,”— диэн ох этии уостан түспэт буолара. Уолаттар сулууспаларыгар олус түргэнник улааталлара: хамандыыр, биригэдьиир буола охсоллоро, улахан эппиэтинэһи ылаллара. Саҥа техниканы эмиэ бэрт түргэнник баһылыыр этилэр. Авиапредприятиебыт биир бастакынан “Ан-24”, “Ан-26”, “Ил-14”, “Ан-74” самолеттарга көтүүлэри саҕалаабыта.

Мин учууталларым олус үчүгэй дьон этилэр

—Эн политическай карьераҥ Черскэйгэ эҥкилэ суох саҕаламмыта. Эн онно дьулуспутуҥ, үгүс сыраҕын уурбутуҥ. Эйигин онно ким өйөөбүтэй?

—Бастатан туран, мин үчүгэй учууталлардаах этим. Ол Аллараа Халымаҕа партия оройуоннааҕы кэмитиэтин араас кэмҥэ салайбыт бастакы сэкирэтээрдэр Николай Николаев, Алексей Чикачев, Вячеслав Филатов. Кинилэр хас биирдиилэрэ мин олохпор тус суолларын хаалларбыттара.

Николай Сергеевич дьоҥҥо ытыктабыллаахтык сыһыаннаһарга, болҕомтолоох буоларга такайбыта. Гражданнар туруорсууларынан үлэ көдьүүстээхтик ыытылларын кытаанахтык ирдиирэ.

Алексей Гаврильевич туһунан этэр буоллахха, — бу кыраайы үөрэтиинэн умсугуйуу, бэйэ билиитин-көрүүтүн мэлдьи хаҥатарга дьулуһуу. “Буола турар событиеларга үчүгэйдик быһаарсарга, ааспыты билиэххэ наада,”— диэн миэхэ мэлдьи этэрэ.

Вячеслав Антонович партийнай уонна хаһаайыстыбаннай үлэни сатабыллаахтык дьүөрэлиирэ. Урукку өттүгэр суоппар идэтин баһылаабыт киһи Нерюнгрига, Мирнэйгэ партия куораттааҕы кэмитиэттэригэр, ону тэҥэ Удачнайга олох дьоһун оскуолатын ааһан, бэртээхэй хаһаайыстыбанньык, бөдөҥ салайааччы буола үүммүтэ.

Черскэйгэ кэлээт да уулуссаларга барытыгар бетон куттарбыта. Дьахталлар саппыкыларын устан түүппүлэнэн хаамар буолбуттара. Онон бүгүҥҥэ диэри Вячеслав Антоновичка махтаналлар.

Вячеслав Антонович бөдөҥ промышленнай предприятиелар уонна табаһыттар биригээдэлэрин ыккардыларыгар шефтэһиини олохтуурга үгүс сыратын биэрбитэ. Зеленай мыс моряктара, авиатордар, суоппардар ыстаадалар мэччийэр маршруттарыгар табаһыттарга анаан дьоҕус дьиэлэри, харааллары тутан биэрэллэрэ, техниканы атыылаһарга, олох-дьаһах атын боппуруостарыгар көмөлөһөллөрө.

Мин учууталларым киэҥ билиилээх, туруу үлэһит, үтүө санаалаах, бары өттүнэн дэгиттэр кыахтаах дьон киэнэ кэрэмэһэ этилэр... Мин кинилэргэ истиҥник махтана саныыбын.

Халыма — мин үөрүүм, мин санньыар санаам

Черскэй — дойду хотугулуу-илиҥҥи өттүнээҕи бөдөҥ транспортнай киинэ, Арктика бары сирин-уотун тэҥэ сэбиэскэй кэмҥэ олус күүскэ сайдыбыта. Хотугу муора суола Арктика эрэ буолбакка, Сибиир бөдөҥ өрүстэрин портарын хааччыйара. Хоту сир олохтоохторугар араас ас-үөл, күн эгэлгэ табаара тиэллэн кэлэрэ. Холобур, биһиэхэ балаҕан ыйыгар сибиэһэй оҕуруот аһа номнуо аҕалыллара, ол барыта кыһыны быһа үчүгэйдик хараллара. Соҕотох Черскэйгэ 600 тонна хортуоппуй тиэллэрэ, оттон билигин  Арктика 13 улууһугар холбоон-илбээн 800 тонна тиксэр.

Урукку өттүгэр Арктика сайдарыгар улахан кэскил баара, билигин ол туһунан эрэллээхтик этэр кыахпыт суох. Судаарыстыба билиҥҥи политиката, сымнатан эттэххэ, атыҥҥа туһаайыллар.

2014 сыл биһиги өрөспүүбүлүкэбитигэр Арктика сылынан биллэриллибитэ. Үгүс докумуон ылылынна эрээри дьиҥ олоххо киирбитэ көстүбэт. Ссудаарыстыба баччааҥҥа диэри үп-харчы көрүллүүтүн чопчу быһаара илик. Онон сибээстээн “Дальнай Восток уонна Забайкалье кыраайын тэтимнээх социальнай-экономическай сайдыыларын туһунан” сокуон барылын уталыппакка ылыах тустаахпыт.

—Өлүөрэ туундаратыгар каартаҕа официальнайдык киллэриллибит Губарев күөлэ баар. Олохтоох табаһыттар, балыксыттар уонна булчуттар эйиэхэ махтанан ааттаабыттар.

—   Ол кырдьык. Мин манныгы этиэм этэ.

Хоту сиргэ мин дьоһун оскуоланы аастым. Балыксыттыахпын да, табаһыт көмөлөһөөччүтүнэн да үлэлиэхпин сөп. Урукку өттүгэр “Аллараа Халыма” совхозка 36 тыһ. таба баара. Сааскы уонна күһүҥҥү харааллааһын кэмигэр биһиги хомсомуоллар уонна коммунистар табаһыттар биригээдэлэригэр мэлдьи тахсан ыйы ыйдаан үлэлиир этибит, ыстаадалар мэччийэр маршруттарыгар дьиэ тутарбыт. Онон Хотугу үгэс буолбут салаалар уратыларын истэн эрэ билэр буолбатахпын.

—Кырдьык да, өр кэмҥэ эйигин кытта бииргэ үлэлээбит киһи быһыытынан санаабын эттэхпинэ, эн дьиҥнээх Хоту сир киһитэҕин, биһиэхэ, Хотугу аҕыйах ахсааннаах төрүт олохтоох норуоттар бэрэстэбиитэллэригэр, майгынныыгын. Эн аһаҕаскын, ардыгар уот ыстанарыныы “оргуйан” баран, эмиэ оннук түргэнник уоскуйаҕын, хаһан да дьоҥҥо куһаҕаны баҕарбаккын, дьоҥҥо итэҕэйэҕин, эрэнэҕин. Биһиги оҕо курдук майгыбыт ис дууһабытын, дьоҥҥо истиҥ сыһыаммытын кытта ситимнээх, ол итэҕэспит буолбатах. Кимтэн эрэ хомойдохпутуна, кимиэхэ эрэ албыннаттахпытына, олус хараастабыт. Ол иһин: “Эн биһикки аҕыйах ахсааннаах норуоттар бэрэстэбиитэллэрэбит: мин эбэҥкибин, оттон эн чукчаҕын,”— диэн оонньуу-күлэ этээччибин... Хоту сир дьоно албынныыр, таҥнарар, кэтэх санааланар, биири этэн баран атыны оҥорор диэни билбэттэр эбээт...

—Халымаҕа олоҕум 25 сыла ааспыта. Биллэн турар, хоту сир дьонун ити уратыта мин олоххо көрүүбэр, мин майгыбар, тутта-хапта сылдьыыбар, олохоо ылыммыт үөрүйэхтэрбэр сабыдыаллаабыта чахчы.

Хоту дойдуну билиим Ил Түмэн Хотугу аҕыйах ахсааннаах төрүт олохтоох норуоттар дьыалаларыгар уонна Хоту сир проблемаларыгар сис кэмитиэтин салайарбар тирэх буолбута. Билигин да Ил Түмэн бэрэссэдээтэлин солбуйааччы быһыытынан Хоту дойду үгэс буолбут салааларын, Арктика уонна онно олорор дьон кыһалҕаларын быһаарыыга утумнаахтык үлэлиибин.

Биһиги, чукчалар, эбээннэр, эбэҥкилэр, нууччалар — 40 омук бэрэстэбиитэлэ улахан интернациональнай дьиэ кэргэҥҥэ түмсэн иллээхтик олорбуппут, үлэлээбиппит депутат быһыытынан үлэбэр улахан тирэх буолар. Ол иһин омуктар икки ардыларыгар эйэлээх сыһыаҥҥа, сомоҕолоһууга дьулуһуу миэхэ хааммар баар. Россия судаарыстыбата сомоҕолостоҕуна эрэ табыллыахпыт, онон сибээстээн Союһу чөлгө түһэриэххэ наада дии саныыбын. Биһиги кэскилбит итиннэ сытар.

“Эһиги кинилэри — аллараттан,

оттон биһиги — үөһэттэн”...

—90-с сыллары хайдах көрсүбүккүнүй?

—Хомсомуолга — Халыма-Индигиир авиапредприятиетын хомсомуолун кэмитиэтин сэкирэтээринэн уонна ЫБСЛКС Аллараа Халыматааҕы райкомун бастакы сэкирэтээринэн — үлэлээн баран Профессиональнай союзтар уобаластааҕы сэбиэттэрин Аллараа Халыма оройуонугар боломуочунайынан үлэлээбитим. Хабаровскайдааҕы үрдүкү партийнай оскуоланы бүтэрбитим. Ол кэнниттэн Гражданскай авиация управлениетын линиятынан Лениград к. Гражданскай авиация академиятыгар икки сыллаах үөрэххэ үөрэммитим. Политүлэһиттэри бэлэмниир политическай иитии факультетыгар үөрэммитим. Ол кэнниттэн дипломмун “түөрткэ” көмүскээн баран Черскэйгэ төннөн кэлбитим.

Дьэ, онно Горбачев уларыта тутуутун кэмэ саҕаламмыта. Ол туһунан элбэхтик этилиннэ да, сурулунна да...

Коммунистар биһиги партиябытыгар үтүө уларыйыылары өрүү өйүүллэр. Ол эрээри Горбачев уонна Ельцин социалистическай ситиһиилэри таҥнары тардыы суолун талбыттара. Горбачев: “Мин олоҕум тухары коммунизмы утары охсуспутум,”— диэн кэлин билиммитэ.

Оччолорго, 90-с сылларга, ол охсуһуу барыта кистэлэҥинэн, “уларыта тутуу” уонна “кадры саҥардыы” көрүҥүнэн барбыта. Ол иһин Горбачев: “Эһиги кинилэри — аллараттан, оттон биһиги — үөһэттэн,”— диэн эппитин үгүс коммунистар, кырдьыгын эттэххэ, өйдөөбөтөхтөрө. Бу тугуй? Ити тыллары хайдах быһаарыахха сөбүй?

Авиапредприятиеҕа быыбары хайдах ыыппыттарын өйдөөн кэллим. Эскадрилиялар хамандыырдарын уонна авиапредприятие хамандыырын аныыр оннугар быыбардыыр буолбуттара. Онон тугу ситиспиттэрэй? Бэйэлэригэр табыгастаах дьону талбыттара. Холобур, авиапредприятиеҕа ол кэмҥэ кинигэ баар буолбута. Онно экипажтар хамнадыырдара сарсыҥҥы көтүүлэри былаанныырга ким төрөөбүт күнүн, дьиэ кэргэнин бырааһынньыгын, атын кыһалҕаларын, о.д.а. учуоттуулларын туруорсаллара. Сотору кэминэн ол кинигэлэрин бырахпыттара. Киһиэхэ барытыгар үчүгэй буолар кыаллыбат. Үлэ кэлэктиибин иннигэр туруоруллубут соругу толорууга бары үлэлиэхпитин наада буоллаҕа. Оттон авиацияҕа ордук кытаанах ирдэбил туруохтаах.

Ол иһин, төһө да демократическай уларыйыылар диэбиттэрин иһин, салайааччылары быыбардааһын улахан хоромньуну аҕалбыта. Судаарыстыбаннай соругу толорууга кытаанах бэрээдэги, кырдьыгы ирдиир үрдүк бэлэмнээх хамандыырдары үлэттэн тэйиппиттэрэ. Улахан суолтата суох интэриэстэри өрө туппут, албын ытыктабылы ылбыт дьон кэлбитэ.

Биллэн турар, кытыы, информационнай өттүнэн бүтэй сиргэ олорор көннөрү коммунистар “уларыта тутуу” соруктарын кыларыйан турар кырдьык курдук ылыммыппыт, итэҕэйбиппит — ол биһиги улахан иэдээммит.

ССРС 1977 сыллааҕы Конституциятын 6-с ыстатыйатыгар: “Сэбиэскэй Союз коммунистическай партията сэбиэскэй уопсастыба салайар уонна сирдээн биэрэр күүһэ, политическай систематын, судаарыстыбаннай уонна уопсастыбаннай тэрилтэлэрин тутааҕа буолар,”— диэн сурулла сылдьара...

Ол сыыһа. Төһөтүн да иһин политическай демократия, атын партиялары тэрийэр быраап баар буолуохтаах. Бүгүн ону аһара түстүлэр. Ханнык баҕарар дойдуга норуот дьиҥ өйөбүлүнэн туһанар икки-үс партия баар буолар.

Биһиги дойдубутугар политическай күүстэри өһүлэр соруктаах сүүстэн тахса партия регистрацияланна. Онуоха “Россия — биһиги дьиэбит”, “Сомоҕолоһуу”, аны бүгүн “Биир ньыгыл Россия” ааттанан биир салайар партия баһылыыр-көһүлүүр. Ону ааһан социалистическай хабааннаах тылынан-өһүнэн дьон өйүн сүүйэр албын партиялар тэриллэллэр. ЛДПР, “Сиэрдээх Россия”, Кремль тэрийбит атын партиялара салайар былаас сорудаҕын толороллор.

90-с сылларга биһиги, эдэр коммунистар, ханнык баҕарар партияҕа, ол иһигэр ССКП-гар баар таҥнары тардааччылартан ханнык да иммунитеппыт суох этэ. Холобур, троцкизмы утары охсуһууга төһөлөөх сырабытын уурбуппут буолуой? Кини дойдуга элбэх эрэйи-кыһалҕаны аҕалбыта.

Мин барытын кырдьыгынан ылынан, Горбачев, Ельцин этиилэрин, үлэлэрин элбэҕи конспектаабытым. Кинилэр үлэлэрин-хамнастарын хайдах сырдатар этилэрий? Ельцин партия Москва куораттааҕы кэмитиэтин бастакы сэкирэтээрэ буолан баран биирдэ-иккитэ трамвайынан айаннаабытын мэлдьи уопсастыбаннай транспорынан айанныыр курдук телевизорынан көрдөрбүттэрэ.

Ельцин бэрээдэги олохтуур аатыран Москва уобаластааҕы кэмитиэтин райкомнарын бастакы сэкирэтээрдэрин барыларын уларыппытын, кырдьыгы туруулаһар дьиҥнээх коммунист салайааччылары үлэлэриттэн уураппытын биһиги кый ыраах олорон хантан билиэхпитий. Ол туһунан ханна да кэпсээбэт этилэр.

Ельцин сиэр-майгы да өттүнэн эҥкилэ суох буолбатаҕын туһунан ким да кэпсээбэт буоллаҕа. Партия, дойду ыһыллыыта, дьон-норуот кыһалҕата онтон саҕаламмыта. Биһиги бары албыҥҥа киирэн биэрдэхпит.

Миигин, партия сэкирэтээрин,

бары аньыыга-хараҕа буруйдаабыттара

—Гражданскай авиация академиятын бүтэрэн баран эн Черскэйгэ ананан тиийбитиҥ дуо?

—Суох. Анааһын диэн суох этэ, үөһээ ыйбытым курдук, дойду тутулун түҥнэриини кытта сибээстээх уларыйыылар саҕаламмыттара.

Өйдүүргүт буолуо, партия обкомун бастакы сэкирэтээрдэрэ депутаттар хосторун нөҥүө көтөллөрүн тохтотору модьуйалларын, оттон бүгүн депутаттар хосторо отой да наадата суох — салайааччылар тус самолеттарынан көтөллөр. Социалистическай бас билиини оннунан хаалларар туһугар охсуспуппут, бүгүн ол баайбытын барытын айбардаатылар, атыылаатылар, ол түмүгэр олигарх диэн ааттаммыт аҕыйах киһи сыта байда.

Черскэйбэр төннөн кэлбитим да үлэ көстүбэтэҕэ. Саҥа талыллыбыт хамандыыр партком урукку сэкирэтээрин үлэҕэ ылартан туттуммута, Ельцин ол кэмҥэ хайы-сах ССКП-ны бобор туһунан ыйааҕа тахсыбыт кэмэ этэ. Биллэн турар, туох баар аньыыга-хараҕа партийнай үлэһиттэри буруйдааһын саҕаламмыта.

Холобур, партийнай мунньах буола турар, партком сэкирэтээрин дойдуга, ол иһигэр холбоһуктаах авиаэтэрээккэ, кадры профессиональнай бэлэмнээһиҥҥэ, кадры сүүмэрдээһиҥҥэ, уустук быһыы-майгы олохсуйбутугар,  о.д.а. буруйдууллар (чопчу туохха буруйдууллара өйдөммөт). Бары ити боппуруостарынан хамандыырдар быһаччы дьарыктаналлар, оттон буруйдааҕынан компартияны уонна партком сэкирэтээрин быһыытынан миигин ыйаллар...

Миигин быстах кэмҥэ партия райкомун инструктарынан ылбытыгар Вячеслав Филатовка, Гражданскай авиация управлениетын начальнига Иван Дергилевка Черскэйгэ “Северная трасса” хаһыат анал корреспонденынан тус бирикээһи таһааран туран анаабытыгар махтанабын. “Виктор, көмөлөһөрүм бу эрэ. Тутулуга суох буолуоҥ, командировкаларга барыаҥ-кэлиэҥ уонна суруйуоҥ”,— диэбитэ.

Оччолорго буола турар событиеларга кыттыгастаах курдук сананар кыахтаммыппар кинилэргэ махтанабын. Редакторынан партийнай табаарыспыт Владимир Петров, корреспонденнарынан Ирина Спиридонова, Алла Меньшикова үлэлээбиттэрэ. Хаһыаппыт олохтоохтор тирээн турар кыһалҕаларын сытыытык көтөҕөр буолан, ааҕыллымтыа этэ.

КПРФ Саха сиринээҕи рескомугар

—Партия рескомугар хайдах кэлбиккиний?

—90-с сылларга Вячеслав Филатов уонна Артр Алексеев ыҥырыыларынан Дьокуускай к. көһөн кэлбиппиттэн үөрэбин. Бастаан утаа “Севернай трассаҕа” үлэлээбитим. Онтон рескомҥа партийнай үлэҕэ ыҥырбыттара: бастаан инструкторынан үлэлээбитим, онтон тэрийэр отдел сэбиэдиссэйинэн, КПРФ Саха сиринээҕи рескомун иккис сэкирэтээринэн. Кэлин бастакы сэкирэтээринэн талыллыбытым.

—Дьокуускай куоракка көһөн кэлэргэр төһө саастаах этигиний?

—41 саастааҕым. Дьалхааннаах 90-с сылларга партия Саха сиринээҕи рескомугар Артур Алексеевы, Вячеслав Филатовы, Юрий Прокопьевы, Александр Гаврильевы, о.д.а. кытта бииргэ үлэлээбиппэр дьылҕабар махтанабын.

Сотору кэминэн киин куорат Поярковтааҕы уокуругун быыбардааччылара Дьокуускай куорат дууматын депутатын мандаатын итэҕэйбиттэрэ. Быыбардааччыларым накаастарын толорон чиэһинэйдик үлэлээбитим. Хас биирдии хочуолунайы, хас падбаалы, бары быыбардааччылары, ким хайдах-туох олорорун билэбин...

—Эн оскуолаҕа биирдэ да үөрэммэтэх дьиэтэ-уота суох хаалбыт уон биэс саастаах Антону кытта бадьыыстаһыахтарын баҕарбат үрдүк сололоох чунуобунньуктар ааннарын арыйан, оҕо дьылҕатыгар орооһоллорун дьаныардаахтык туруорсубуккун өйдүүбүн. Учууталлары, оскуола дириэктэрин булан, уолчааны быыһыахха диэн ылыннарылаах тылгын-өскүн тиэрдибитиҥ. Бүгүн Антон Анохин — уопсастыба толору бырааптаах чилиэнэ. Оскуоланы, онтон сибээс техникумун ситиһиилээхтик үөрэнэн бүтэрэн, билигин тус дьыалатын — электротехническэй эйгэҕэ үлэлиир фирматын арыйан үлэ-олох үөһүгэр сылдьар...

—Оннук дьыала баара. Антон этэҥҥэ улаатан киһи буолан сүһүөҕэр бигэтик турбутуттан үөрэбин.

...Кэлин Ил Түмэн төрдүс уонна бэһис ыҥырыытын депутатынан талыллыбытым. Былырыын өрөспүүбүлүкэ парламенын бэрэссэдээтэлин солбуйааччынан талыллыбытым.

Соратниктарбын, доҕотторбун кытары партия Саха сиринээҕи рескомугар салгыы үлэлиибин. Аҕа көлүөнэ коммунистар курдук, Ийэ дойдубут уонна норуот интэриэһин чиэһинэйдик туруулаһабыт.

Мин Саха сирин олохтооҕунабын.

Онон киэн туттабын

—Дьиэ кэргэниҥ туһунан кэпсээ.

—Мин оҕолорбунан, сиэннэрбинэн киэн туттабын. Людмила Васильевналыын холбоһон ыал буолбутум дьолум буолар. 1973 сыллаахха Черскэйгэ билсибиппит. Мин 24, кини 22 саастаах этибит. Метеостанцияҕа фотооператорынан үлэлиирэ.

Оҕолорбут Ксюша уонна Кирюша Халымаҕа төрөөбүттэрэ уонна улааппыттара. Оскуоланы онно бүтэрбиттэрэ. Черскэйгэ биһигини кытта Вера Александровна уонна Василий Васильевич Мамаевтар — Людмила Васильевна төрөппүттэрэ олорбуттара. Кинилэр биһиэхэ мэлдьи көмөлөһөллөрө. Мин үлэм элбэх сыраны эрэйэрэ. Онон кинилэр суохтара буоллар, биһиэхэ эмиэ ыарахан буолуо этэ.

Ардыгар миигиттэн: “Эн кимҥиний?”— диэн ыйыталлар. Оччоҕо: “Саха сирин олохтооҕобун,”— диэн хардарабын. Мин онон киэн туттабын. Саха сирэ — мин иккис дойдум, манна мин гражданин уонна патриот быһыытынан сүһүөхпэр турбутум, олоҕу билбитим, үлэм-хамнаһым бу сиргэ анаммыта.

Манна кэлиэхпиттэн 43 сыл ааста. Сорохтор: “Салгыы хайыыгын? Син биир көһөн барыаҥ дии,”— дииллэр.

Ханна? Хайдах барыахпыный? Мин манна баарбын, манна олоробун. Дьылҕам хайдах да салаллыбытын иһин, син биир судаарыстыба интэриэһигэр, Сахам сирин туһугар үлэлиэм-хамсыам.

Киһиэхэ төһө уһун олох бэриллэр? Ким эрэ хаһан эрэ олоҕун суолун түмүктүүр. Ол эрээри мин биири бигэтик билэбин: төрөөбүт өрөспүүбүлүкэбэр уонна бэйэм өрөспүүбүлүкэм туһугар үлэлиэм.

Галина МОХНАЧЕВСКАЯ

Информация о материале

Автор: Пресс-служба Якутского рескома КПРФ

Категория: Главные новости

Создано: 01 сентября 2014

С усть-алданскими коммунистами

власть вынуждена считаться

В 16 первичках Усть-Алданской районной партийной организации на учете состоит 187 человек.

За последние два года приняты в ряды КПРФ 13 человек. На днях изъявили желание вступить в партию еще двое усть-алданцев. На выборах депутатов Ил Тумэна, представительных органов власти и главы района за коммунистов проголосовали 16,18% избирателей. Из четверых кандидатов в депутаты в Госсобрание победу одержал Петр Аммосов (15%). В представительные органы района и наслегов избраны 23 депутата-коммуниста. Фракция КПРФ в Усть-Алданском райсобрании действует под руководством опытного депутата, заслуженного работника народного хозяйства РС(Я), начальника системы “Лена — Мюрю” при Минсельхозе РС (Я) Николая Оллонова. Депутаты разработали положение о фракции КПРФ, которое, обсудив на партсобрании, утвердили на сессии. Фракция КПРФ внесла на рассмотрение сессии животрепещущие вопросы, касающиеся задач по развитию сельского хозяйства, в частности по заготовке молока, проблемы “детей войны” и получила поддержку. За последнее время коммунисты района провели шесть общих собраний. На 12-и заседаниях бюро райкома  обсуждены решения пленумов ЦК и Якутского рескома КПРФ, итоги выборов, заслушаны отчеты коммунистов, а также подняты другие вопросы. Коммунисты Василий Заровняев, Николай Оллонов, Варвара Тордуянова, Константин Слепцов, Роман Бережнев при обсуждении всегда выявляют недостатки, встречающиеся в работе, а главное — указывают пути их устранения. На первое полугодие 2014 года коммунисты выписали 178 экземпляров “Коммуниста”. Член бюро райкома Иннокентий Бурнашев ответственно подходит к сбору  взносов. За 2013 год собрал 183 000 руб., внес в кассу рескома партии 73 250 руб. Остальную сумму мы использовали на проведение различных мероприятий. Коммунисты играют важную роль в общественной жизни района. Власть с нами считается, так как мы никогда не стоим в стороне от проблем усть-алданцев. Мероприятия, посвященные Великому Октябрю, Дню Победы, 1 Мая и другие, проводим с администрациями района и наслегов. Соттинская, Тандинская, Усун-Кюельская, Мюрюнская и остальные первички славно отметили юбилеи Ленинского комсомола и Пионерии Якутии. Ярко организовали массовый национальный праздник — ысыах, посвященный 20-летию КПРФ. Там группе активистов вручили высокие награды. Так, Николаю Оллонову присвоено звание “Почетный работник агропромышленного комплекса РФ”, секретарю Окоемовской первички Геннадию Пестрякову — “Почетный работник образования РФ”, коммунисту из Тулуны Анне Петуховой — “Лучший лесник района”. Мы также тепло поздравили мастера спорта по вольной борьбе Виктора Черкашина за спортивное достижение — он стал серебряным призером на международных соревнованиях по вольной борьбе среди ветеранов. Член бюро райкома, кандидат в мастера спорта по шашкам Иннокентий Бурнашев, установив личные призы,  успешно проводит райсоревнование по шашкам среди учащихся. Коммунисты оказали помощь усть-алданцам, пострадавшим от  наводнения, собрав 40 тыс. руб.; коллективу Тит-Арынской школы, здание которой сгорело при  пожаре, передали 10 тыс. руб.; на строительство клуба внесли три тыс. руб.; в помощь ветеранам выделили четыре тыс. руб. Пользуясь случаем, выражаю искреннюю благодарность за активное участие в партработе секретарям первичек: Варваре Тордуяновой (Мюринская), Василию Заровняеву (Соттинская), Степану Федорову, Степану Готовцеву (Тандинская), Иннокентию Васильеву (Бяринская), Маргарите Татариновой (Усун-Кюельская), активистке Светлане Заровняевой (Тюляхская), члену бюро Николаю Оллонову, предпринимателю Марфе Андреевой, депутату райсобрания, инициатору ЗОЖ Геннадию Оллонову. Наши ближайшие задачи остаются неизменными: это рост рядов, работа со сторонниками, участие в протестных акциях,  партдисциплина в уплате взносов и пожертвований в фонд партии, усиление политучебы коммунистов, агитационно-пропагандистская работа среди населения. На новом этапе политической борьбы мы обязаны вновь проявить свое умение сражаться за интересы Родины и народа.

Матрена БОРИСОВА, первый секретарь Усть-Алданского райкома КПРФ.

Информация о материале

Автор: Пресс-служба Якутского рескома КПРФ

Категория: Якутский реском и горком

Создано: 01 сентября 2014

У Виктора Губарева — непоколебимая сила духа

Почему я буду голосовать за Виктора Губарева? Прежде всего потому, что это человек долга и чести. В годы, когда многие на наших глазах перелицовывались, меняли взгляды и убеждения, Виктор Николаевич остался верен идеалам своей молодости — честности, справедливости, патриотизму. У Виктора Губарева — непоколебимая сила духа. В критические моменты, которых хватало, всегда твердо стоял на позициях защиты прав трудящихся. О доверии людей к Губареву говорит то, что он избирался депутатом Якутского горсовета и депутатом Ил Тумэна. Везде трудился и трудится самотверженно, с полной отдачей сил. В том, что коренным народам Севера удается выжить в это нелегкое время, сохранить свою культуру и образ жизни есть немалая заслуга Виктора Губарева. Если население Якутии доверит ему пост ил дархана, я уверен, что он будет трудиться на благо республики, а не кучке высокопоставленных чиновников и бизнесменов.

Николай ЦИВИЛЕВ, п. Жатай.

Информация о материале

Автор: Пресс-служба Якутского рескома КПРФ

Категория: В Якутии

Создано: 01 сентября 2014

Письмо поддержки

Виктора Губарева —

кандидата на должность главы Республики Саха (Якутия)

Крайний Север  —  родной дом. «Оглядываясь на жизненный путь я ничуть не жалею о выбранном пути, наоборот, горжусь, что всегда был на передовых рубежах, вместе со страной ковал экономическую и военную мощь великой страны, осваивал и развивал Крайний Север…» Виктор Губарев

Я как ветеран золотодобывающей промышленности Алдана хочу поддержать кандидатуру Виктора Губарева — первого секретаря Якутского рескома, члена ЦК КПРФ, вице-спикера Госсобрания  Ил Тумэн РС (Я), кандидата на должность главы Республики Саха (Якутия).

Условия работы в зоне арктического Севера Виктора Николаевич знает не понаслышке. Виктор после службы в армии приехал трудиться в Нижнеколымский район, где проработал почти 25 лет, был и плотником, и токарем, и слесарем. Он непосредственно занимался созданием комсомольско-молодежных бригад в оленстадах, добивавшихся высоких показателей; организацией шефской помощи крупных организаций района над сельскохозяйственными предприятиями; открытием школы юных авиаторов, откуда вышли немало пилотов, в том числе из коренных жителей Арктики.

Он много ездит по республике. Его имя на слуху у алданцев. Знаю его как честного, принципиального, компетентного в вопросах социально-экономического развития нашего  большого северного региона. Ведь он работал председателем Комитета по проблемам Арктики и малочисленных народов Севера. А ведь эта трудная работа сопряжена с постоянными поездками в отдалённые от столицы районы, где проживают представители различных народов: эвены, эвенки, чукчи, русские, якуты, украинцы, татары. Мы следили за его выступлениями в печати и по телевидению.

Он глубоко вникает в основы основ жизни северных народов в условиях Крайнего Севера и Заполярья: охота, рыболовство, оленеводство. Знает о том, каковы современные условия проживания малых народов в тундре, в кочевых условиях: их чаяния и проблемы самого холодного региона страны. И получают они мизерную зарплату. Виктор Губарев часто бывает и в центральной части Якутии. Прекрасно знает заботы и чаяния животноводов, их детей, близких и родных.

Нынешняя молодёжь неохотно идёт работать в животноводство, оленеводство, рыболовство и охотпромысел. Потому наблюдается большой отток из улусов в столицу Якутии, где можно заработать и устроиться на более денежную работу, да и поближе к цивилизации.

Поэтому я призываю всех идти на выборы в поддержку нашего кандидата  —Виктора Губарева!

Евгений КОЛОТУШКИН,

ветеран золотодобывающей

промышленности Алдана.

Sakhakprf.ru

Информация о материале

Автор: Пресс-служба Якутского рескома КПРФ

Категория: Главные новости

Создано: 01 сентября 2014

Виктор Губарев — в Нерюнгринском районе

Лидер коммунистов Якутии Виктор Губарев посетил Нерюнгринский район. Он провел прием граждан по личным вопросам, а также ряд встреч на предприятиях. На деловой и конструктивной основе состоялись встречи с работниками коммунального хозяйства, культуры, авиапредприятия, энергетиками и с коллективом компании «Транснефть».

Мы, коммунисты Нерюнгри, ещё 11 августа подали заявку на проведение встреч Виктора Губарева в подразделениях компании «Мечел» на 18 и 19 августа. Но руководство компании проигнорировала нашу заявку. А руководитель ХК «Якутуголь» Игорь Хафизов отказался разговаривать даже по телефону. Хотя обстановка в компании оставляет желать лучшего.

Жителей Нерюнгринского района на встречах с Виктором Николаевичем интересовали вопросы развития экономики района и республики, молодежной политики, морального и культурного воспитания молодежи. Многие поднимали свои острые жилищные вопросы, в частности переселение из ветхого и аварийного жилья. Нерюнгринцы выразили недовольство по поводу низкой заработной платы в бюджетных организациях, некачественной работы медицинских учреждений и нехватки в них кадров. Ситуация с организацией детского досуга, качество предоставляемых услуг в сфере ЖКХ в п. Чульман тоже желает лучшего.

Валерий СОБОЛЬ,

первый секретарь

Нерюнгринского горкома КПРФ.